Türkiye–Çin Ticari İlişkileri: İthalat, İhracat ve Ticaret Rehberi

Türkiye ile Çin arasındaki ticari ilişkiler, küresel tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret açısından önemli bir yere sahiptir. Çin, Türkiye’nin başlıca ithalat kaynaklarından biri olmasının yanı sıra Türk üreticileri için de büyük ölçekli bir pazar potansiyeli sunmaktadır. Elektronik, makine, sanayi ekipmanları, otomotiv ürünleri ve çeşitli hammaddeler iki ülke arasındaki ticaretin öne çıkan alanları arasında yer alır.

Türkiye–Çin ticareti, yalnızca iki ülke arasındaki toplam ithalat ve ihracat rakamlarından ibaret değildir. İşletmeler açısından asıl önemli olan; hangi ürünlerin talep gördüğünü belirlemek, doğru alıcı veya tedarikçi firmaları tespit etmek, rekabet koşullarını anlamak ve ticari riskleri önceden değerlendirmektir.

2025 yılında Türkiye ile Çin arasındaki ikili ticaret hacmi yaklaşık 52,9 milyar dolara ulaşmıştır. Türkiye’nin Çin’e ihracatı yaklaşık 3,3 milyar dolar, Çin’den ithalatı ise 49,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, iki ülke arasındaki ticaretin büyüklüğünü ve Türkiye açısından ihracat fırsatlarını daha sistematik biçimde araştırmanın önemini ortaya koymaktadır.

Bu rehberde Türkiye–Çin ticari ilişkilerini, başlıca ithalat ve ihracat ürünlerini, Çin pazarında müşteri bulma yöntemlerini, tedarikçi araştırmasını ve dış ticaret verilerinin ticari kararlarda nasıl kullanılabileceğini ele alıyoruz.

Türkiye–Çin ticari ilişkilerinin genel görünümü

Türkiye ve Çin arasındaki ekonomik ilişkiler, mal ticaretinin yanı sıra yatırım, lojistik, üretim ve tedarik zinciri iş birliklerini de kapsamaktadır. Çin’in geniş üretim kapasitesi ve Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu ve çevre pazarlara erişim imkânı, iki ülke arasındaki ticareti farklı sektörler açısından önemli hâle getirmektedir.

Çin, Türkiye’deki işletmeler için başlıca tedarik pazarlarından biridir. Elektronik bileşenler, makineler, üretim ekipmanları ve çeşitli sanayi ürünleri Çin’den satın alınabilmektedir. Diğer taraftan Türkiye’nin doğal taş, metal cevherleri, maden ürünleri ve belirli sanayi girdileri gibi alanlarda Çin pazarına yönelik ihracat potansiyeli bulunmaktadır.

İki ülke arasındaki ticarette dikkat çeken konulardan biri, Türkiye’nin Çin karşısında verdiği dış ticaret açığıdır. Bu durum, ithalatın ihracattan önemli ölçüde yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak toplam ticaret verileri tek başına hangi sektörlerde fırsat bulunduğunu açıklamaz. Bunun için ürün gruplarını, pazar talebini ve firma düzeyindeki ticari faaliyetleri ayrı ayrı incelemek gerekir.

Türkiye–Çin ticaret hacmi ve dış ticaret dengesi

Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi son yıllarda yüksek seviyelere ulaşmıştır. T.C. Dışişleri Bakanlığının yayımladığı verilere göre ikili ticaretin görünümü şöyledir:

Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye–Çin Halk Cumhuriyeti Ekonomik İlişkileri. Değerler yuvarlanmıştır.

Tablo, 2025 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacminin önceki iki yıla kıyasla arttığını ve Türkiye’nin dış ticaret açığının genişlediğini göstermektedir.

Türkiye açısından bu tablonun iki farklı ticari anlamı vardır. İlk olarak, Çin’den ürün tedarik eden işletmeler için büyük ve çeşitli bir tedarik ekosistemi bulunmaktadır. İkinci olarak, Türkiye’den Çin’e ihracat yapmak isteyen işletmelerin mevcut ticaret akışlarını ve Çin’in ürün bazındaki ithalat talebini inceleyerek doğru pazarlara yönelmesi gerekir.

Dış ticaret açığının büyüklüğü, her ürünün Çin’de satılabileceği anlamına gelmez. Başarılı bir ihracat stratejisi için ürünün rekabet gücü, Çin’in ithalat ihtiyacı, yerel ve uluslararası rakipler, gümrük koşulları ve potansiyel alıcıların gerçek ticari faaliyetleri birlikte değerlendirilmelidir.

Türkiye Çin’den hangi ürünleri ithal ediyor?

Türkiye’nin Çin’den yaptığı ithalat, geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır. Öne çıkan gruplar arasında elektronik cihazlar, bilgisayarlar, haberleşme ekipmanları, makineler, elektrikli ekipmanlar ve çeşitli sanayi ürünleri bulunmaktadır.

T.C. Dışişleri Bakanlığının ülke bazlı ticaret bilgilerinde başlıca ithalat kalemleri arasında cep telefonları ve diğer kablosuz haberleşme cihazları, otomatik bilgi işlem makineleri ve bunların üniteleri, ses ve görüntü verilerini işleyen cihazlar ile kompresör ve konvertörler sayılmaktadır.

Bu ürün gruplarının öne çıkması, Çin’in küresel üretim ve tedarik zincirlerindeki rolüyle ilişkilidir. Çok sayıda üreticinin aynı veya benzer ürünleri sunması, alıcı işletmelere farklı fiyat, kalite ve üretim kapasitesi seçeneklerini karşılaştırma imkânı verebilir. Bununla birlikte, yalnızca düşük fiyat üzerinden tedarikçi seçmek uzun vadede kalite, teslimat ve uygunluk sorunlarına yol açabilir.

Çin’den ürün ithal ederken nelere dikkat edilmeli?

Çin’den ithalat yapmak isteyen işletmelerin satın alma kararını vermeden önce şu başlıkları değerlendirmesi gerekir:

• Ürün tanımı ve GTİP kodu: İthal edilecek ürünün doğru tarife sınıflandırması belirlenmelidir.

• Gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülükler: Ürünün güncel ithalat vergileri, ilave mali yükümlülükleri ve varsa ticaret politikası önlemleri kontrol edilmelidir.

• Ürün güvenliği ve mevzuat: İlgili ürün için teknik düzenlemeler, uygunluk değerlendirmesi, etiketleme ve gerekli belgeler araştırılmalıdır.

• Tedarikçi doğrulaması: Firmanın gerçekten üretici mi, aracı mı yoksa distribütör mü olduğu incelenmelidir.

• Kalite ve üretim kapasitesi: Numune, teknik şartname, kalite kontrol ve üretim kapasitesi doğrulanmalıdır.

• Lojistik ve teslimat: Taşıma maliyeti, teslim şekli, sigorta, teslim süresi ve olası gecikmeler hesaba katılmalıdır.

• Ödeme ve sözleşme koşulları: Ödeme yöntemi, para birimi, teslimat şartları ve uyuşmazlık durumunda uygulanacak hükümler açıkça belirlenmelidir.

Tedarikçi araştırması sırasında yalnızca bir internet sitesi veya fiyat teklifi üzerinden karar verilmemelidir. Firmanın ticari geçmişi, faaliyet alanı, ürün uzmanlığı ve mümkün olduğunda geçmiş sevkiyatları gibi göstergeler birlikte değerlendirilmelidir.

Türkiye Çin’e hangi ürünleri ihraç ediyor?

Türkiye’nin Çin’e ihracatında mermer ve traverten, çeşitli metal cevherleri ve konsantreleri, kurşun, krom, bakır, demir, çinko, doğal borat cevherleri, bor oksitleri ve borik asitler gibi ürün grupları öne çıkmaktadır. Bu ürünler, Türkiye’nin doğal kaynakları ve belirli sanayi alanlarındaki üretim kapasitesiyle ilişkilidir.

Ancak mevcut ihracat kalemlerini bilmek, yeni pazarlara açılmak isteyen işletmeler için yalnızca başlangıç noktasıdır. İhracatçı firmaların kendi ürünlerinin Çin pazarındaki potansiyelini ayrıca değerlendirmesi gerekir.

Bir ürünün Türkiye’den Çin’e hâlihazırda ihraç ediliyor olması, o ürün için yeni bir ihracatçıya kesin talep bulunduğunu göstermez. Benzer şekilde, bir ürünün toplam Çin ithalatında büyük paya sahip olması da Türk üreticilerin bu pazarda kolayca rekabet edebileceği anlamına gelmez.

Türkiye’den Çin’e ihracat yapmak isteyen firmalar için fırsat araştırması

Çin pazarını hedefleyen ihracatçılar için araştırma süreci dört temel soruya dayanmalıdır:

1. Çin bu ürünü ne kadar ithal ediyor? Ülkenin ilgili ürün grubundaki ithalat büyüklüğü ve yıllara göre değişimi incelenmelidir.

2. Ürünü hangi ülkeler tedarik ediyor? Rakip ülkeler, pazar payları ve fiyat rekabeti değerlendirilmelidir.

3. Potansiyel alıcılar kimler? Ürünü ithal eden, dağıtan veya üretiminde kullanan işletmeler belirlenmelidir.

4. Ürünün pazara giriş koşulları neler? Gümrük vergileri, ürün standartları, gerekli izinler ve ithalat prosedürleri kontrol edilmelidir.

Bu soruların yanıtları, genel bir pazar araştırmasını somut bir satış planına dönüştürmeye yardımcı olur.

Örneğin, Çin’e doğal taş satmak isteyen bir üretici yalnızca Çin’in doğal taş ithalatını incelemekle yetinmemelidir. Hangi ürün çeşitlerinin ithal edildiği, alımların hangi ülkelerden yapıldığı, hedef alıcıların hangi bölgelerde bulunduğu ve potansiyel müşterilerin hangi kalite veya ürün özelliklerini aradığı da araştırılmalıdır.

Benzer şekilde, sanayi hammaddesi ihraç etmek isteyen bir firma; ürünü kendi üretim sürecinde kullanan işletmeleri, ilgili sanayi kümelerini ve düzenli ithalat gerçekleştiren firmaları belirlemeye çalışmalıdır.

GTİP ve HS Code ile Çin pazarını araştırmak

GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ve uluslararası ticarette kullanılan HS Code, ürünlerin gümrük tarifelerinde sınıflandırılması için kullanılan temel araçlardır. Doğru ürün koduyla araştırma yapmak, ülke düzeyindeki ticaret istatistiklerine erişmeyi ve ürün bazında pazarları karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Uluslararası HS sistemi genel olarak altı haneli bir temel sınıflandırma kullanır. Ülkeler, kendi gümrük tarifelerinde bu sınıflandırmayı daha ayrıntılı alt kırılımlarla genişletebilir. Türkiye’de kullanılan GTİP kodu 12 haneye kadar uzanır. Bu nedenle Türkiye’deki GTİP kodu ile başka bir ülkenin ulusal tarife kodunun her zaman bire bir aynı olduğunu varsaymamak gerekir.

Bir ürünün kodunu belirledikten sonra aşağıdaki analizler yapılabilir:

• Çin’in söz konusu üründeki toplam ithalatını incelemek.

• Çin’in ürünü hangi ülkelerden tedarik ettiğini karşılaştırmak.

• İthalat değerindeki ve miktarındaki değişimleri takip etmek.

• Rakip tedarikçilerin ve ülkelerin pazardaki konumunu değerlendirmek.

• Ürün için alternatif hedef pazarları belirlemek.

• Firma düzeyindeki veriler mevcutsa potansiyel alıcıları ve ticaret akışlarını araştırmak.

Önemli: Ürün kodunun doğru belirlenmesi kritik önemdedir. Benzer ürünler farklı tarife alt pozisyonlarında yer alabilir. Gümrük işlemleri ve vergilendirme açısından kesin sınıflandırma, ürünün teknik özellikleri ve güncel resmî tarife bilgileri üzerinden doğrulanmalıdır.

Çin’de potansiyel müşteri ve ithalatçı firmalar nasıl bulunur?

Çin pazarında müşteri bulmak isteyen ihracatçıların en önemli ihtiyaçlarından biri, yalnızca sektörde faaliyet gösteren firmaları değil, gerçekten ilgili ürünü satın alma ihtimali bulunan işletmeleri belirlemektir.

Firma bulmak için sektörel fuarlar, ticaret odaları, distribütör ağları, B2B platformları, ticari veri tabanları ve resmî kurumların sunduğu pazar bilgileri kullanılabilir. Ancak her kaynağın sunduğu bilgi aynı kapsamda değildir.

Bir şirketin internet sitesinde belirli bir ürün grubunu listelemesi, o ürünü düzenli olarak ithal ettiğini kanıtlamaz. Benzer şekilde, eski bir firma listesindeki iletişim bilgileri güncelliğini yitirmiş olabilir.

Daha etkili bir araştırma için aşağıdaki adımlar izlenebilir:

1. Ürünü ve hedef müşteri profilini tanımlayın

Öncelikle ihraç edilecek ürünün teknik özellikleri, kullanım alanı, kalite standardı, kapasitesi ve hedef fiyat aralığı netleştirilmelidir. Ardından ürünü doğrudan kullanabilecek üreticiler, ithalatçılar, toptancılar veya distribütörler gibi hedef müşteri türleri belirlenmelidir.

2. Çin’in ürün bazındaki ithalatını inceleyin

İlgili HS Code üzerinden Çin’in ithalat hacmi ve tedarikçi ülkeleri araştırılmalıdır. Veriler birkaç yıl üzerinden karşılaştırıldığında pazarın büyüme, daralma veya tedarikçi değiştirme eğilimleri hakkında daha anlamlı bir değerlendirme yapılabilir.

3. Potansiyel alıcı firmaları belirleyin

Ürün grubuyla ilişkili firmalar belirlendikten sonra faaliyet alanları, ürün portföyleri, şirket profilleri ve mümkünse geçmiş ticari hareketleri incelenmelidir. Araştırma, sadece uzun bir firma listesi oluşturmaya değil, satış ekibinin önceliklendirebileceği nitelikli adaylar bulmaya odaklanmalıdır.

4. Ticari faaliyetleri doğrulayın

Mevcut ve güvenilir ticaret verilerinin erişilebilir olduğu durumlarda, firmaların ilgili ürün grubunda ithalat yapıp yapmadığı, ticari faaliyetlerinin ne kadar güncel olduğu ve tedarik zincirlerinde hangi ülkelerin bulunduğu araştırılabilir.

5. İletişim ve takip sürecini planlayın

Potansiyel alıcılar; ürün uyumu, satın alma olasılığı, faaliyet alanı ve erişilebilir iletişim bilgileri gibi ölçütlere göre önceliklendirilmelidir. İlk iletişimde ürünün teknik özellikleri, üretim kapasitesi, sertifikaları ve hedef müşteriye sağlayacağı ticari fayda açıkça sunulmalıdır.

Bu yaklaşım, rastgele gönderilen çok sayıda tanıtım mesajı yerine, araştırmaya dayalı ve hedefli bir satış süreci oluşturmayı sağlar.

Çin’den güvenilir tedarikçi nasıl bulunur?

Çin’den tedarikçi bulmak isteyen işletmeler için temel amaç, yalnızca uygun fiyat veren bir firma bulmak değil; ürün gerekliliklerini karşılayabilen, sözleşme şartlarına uyabilen ve sürdürülebilir bir tedarik ilişkisi kurabilecek işletmeyi belirlemektir.

Tedarikçi araştırmasında şu göstergeler dikkate alınmalıdır:

• Firmanın yasal varlığı ve kayıt bilgilerinin doğrulanması.

• Üretici, distribütör veya dış ticaret şirketi olup olmadığının anlaşılması.

• Üretim tesisleri, kapasite ve ürün uzmanlığının incelenmesi.

• Ürün numunesi, teknik doküman ve sertifikaların kontrol edilmesi.

• Kalite kontrol süreçlerinin ve mümkünse bağımsız denetim sonuçlarının incelenmesi.

• Geçmiş ticari faaliyetlerin ve referansların doğrulanması.

• Sözleşme, ödeme, teslimat ve satış sonrası destek koşullarının değerlendirilmesi.

Ticaret verileri, bir firmanın geçmiş sevkiyatları veya tedarik ilişkileri hakkında ek göstergeler sunabilir. Bununla birlikte, hiçbir veri kaynağı tek başına bir tedarikçinin güvenilir olduğunu garanti etmez. Firma kayıtları, ürün numuneleri, sözleşme şartları ve gerektiğinde bağımsız denetim birlikte kullanılmalıdır.

Resmî ticaret istatistikleri ile firma düzeyindeki ticaret verileri arasındaki fark

Türkiye–Çin ticaretini analiz ederken ülke düzeyindeki resmî istatistikler ile firma veya sevkiyat düzeyindeki ticari veriler arasındaki farkı anlamak gerekir.

Resmî ticaret istatistikleri, iki ülke arasında belirli bir dönemde gerçekleşen ihracat ve ithalatın toplam değerini, miktarını ve ürün gruplarına göre dağılımını incelemek için kullanılır. TÜİK, T.C. Ticaret Bakanlığı, Çin Gümrükler Genel İdaresi (GACC) ve UN Comtrade gibi kaynaklar bu tür analizlerde yararlanılabilecek kaynaklar arasındadır.

Firma veya sevkiyat düzeyindeki ticaret verileri ise erişilebilir olduğu pazarlarda, belirli şirketlerin ticari faaliyetleri, alıcı ve tedarikçi ilişkileri veya sevkiyat hareketleri hakkında daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir. Veri kapsamı ülkeye, kaynağa, ürün grubuna ve kayıt türüne göre değişebilir.

Bu iki veri türü birbirinin yerine geçmez. Ülke düzeyindeki istatistikler pazarın büyüklüğünü anlamaya yardımcı olurken firma düzeyindeki bilgiler potansiyel alıcı veya tedarikçi araştırmasını destekleyebilir.

Örneğin, Çin’in belirli bir sanayi hammaddesinden yüksek miktarda ithalat yapması, bu ürünü hangi firmaların satın aldığını tek başına göstermez. İhracatçı bir şirketin satış stratejisi oluşturabilmesi için pazar büyüklüğünün yanında alıcı profillerini de araştırması gerekebilir.

Ayrıca her ülke tüm firma isimlerini veya sevkiyat detaylarını kamuya açık biçimde yayımlamaz. Bu nedenle kullanılacak veri kaynağının kapsamı, güncelliği, doğruluğu ve yasal kullanım koşulları önceden incelenmelidir.

Bilvio ile dış ticaret verilerinden ticari araştırmaya

Türkiye ile Çin arasındaki ticari fırsatları araştıran işletmeler için toplam ticaret hacmini bilmek önemli bir başlangıçtır. Ancak gerçek ticari kararlar, belirli bir ürün grubunda hangi firmaların faaliyet gösterdiğini, hangi pazarlardan tedarik sağlandığını ve potansiyel müşterilerin nasıl önceliklendirilebileceğini anlamayı gerektirir.

Bilvio İhracat 5.0, dış ticaret verileri üzerinden potansiyel alıcı ve pazar araştırması yapmak isteyen işletmelerin kullanabileceği bir platformdur. Ürün ve HS Code odaklı araştırmalar, firma incelemeleri ve erişilebilir ticari hareketlerin analiz edilmesi; ihracatçıların hedef pazarlarını daha sistematik biçimde değerlendirmelerine yardımcı olabilir.

Örneğin, Çin’e bir sanayi ürünü satmayı planlayan işletme önce ürünün HS Code’unu belirleyebilir, Çin’in ilgili ürün grubundaki ithalatını araştırabilir ve ardından erişilebilir veriler üzerinden potansiyel alıcı firmaları inceleyebilir. Çin’den tedarik yapmak isteyen bir satın alma ekibi de benzer biçimde ürün grubuna ilişkin ticari hareketleri ve olası tedarikçi ilişkilerini araştırabilir.

Burada önemli olan, veri platformlarını tek başına karar veren sistemler olarak değil, araştırmayı hızlandıran ve karar kalitesini artırmaya yardımcı olan araçlar olarak kullanmaktır. Veriler, firma doğrulaması, teknik değerlendirme, mevzuat kontrolü ve ticari görüşmelerle desteklenmelidir.

Bilvio üzerinden ürününüz veya hedef pazarınız için dış ticaret araştırması yaparak hangi verilerin ticari kararlarınızı destekleyebileceğini değerlendirebilirsiniz.

Türkiye–Çin ticaretinde gümrük, lojistik ve risk yönetimi

Türkiye ile Çin arasındaki ticarette ürün seçimi ve firma araştırmasının yanı sıra mevzuat ve lojistik planlaması da önemlidir. Uzak mesafeli tedarik, teslim süreleri, navlun maliyetleri, ödeme koşulları ve ürün uygunluğu toplam ticari maliyeti doğrudan etkileyebilir.

İthalat veya ihracat işlemine başlamadan önce şu kontroller yapılmalıdır:

Gümrük ve tarife kontrolü: Ürünün doğru GTİP/HS Code sınıflandırması belirlenmeli, yürürlükteki gümrük vergileri ve varsa ek mali yükümlülükler resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir.

Ürün mevzuatı: Ürünün Türkiye’de veya Çin’de piyasaya arz edilmesi için gerekli standartlar, izinler, sertifikalar, etiketleme ve teknik belgeler araştırılmalıdır. Gereklilikler ürün grubuna göre farklılık gösterir.

Lojistik ve teslim şekli: Taşıma türü, navlun, sigorta, teslim süresi ve Incoterms® kapsamında tarafların sorumlulukları sözleşmede açıkça belirlenmelidir.

Ödeme riski: Ödeme şekli, avans oranı, teslimat belgeleri ve sözleşme şartları tarafların risk düzeyine göre değerlendirilmelidir. Gerekli durumlarda bankacılık ve hukuk uzmanlarından destek alınmalıdır.

Tedarikçi veya alıcı doğrulaması: Şirket kayıtları, iletişim bilgileri, ticari geçmiş, ürün kapasitesi ve referanslar mümkün olduğunca bağımsız kaynaklardan kontrol edilmelidir.

Güncel veri kullanımı: Ticaret istatistikleri ve mevzuat değişebildiğinden, karar verirken verinin hangi döneme ait olduğu ve hangi kaynaktan alındığı kontrol edilmelidir.

Türkiye–Çin ticaretinde başarılı olmak için izlenebilecek yol haritası

İster Çin’den ithalat yapmayı ister Çin’e ihracat gerçekleştirmeyi planlayın, sistematik bir araştırma süreci gereksiz maliyetleri azaltabilir ve ticari kararların daha sağlam temellere dayanmasına yardımcı olabilir.

1. Ürününüzü netleştirin: Teknik özellikleri, kullanım alanı, hedef fiyatı ve kapasiteyi tanımlayın.

2. GTİP/HS Code kodunu doğrulayın: Ürün sınıflandırmasını resmî tarife kaynaklarından kontrol edin.

3. Pazar büyüklüğünü araştırın: İthalat ve ihracat istatistiklerini, dönemsel değişimleri ve rakip ülkeleri inceleyin.

4. Hedef firma profilini oluşturun: İthalatçı, üretici, distribütör veya tedarikçi gibi uygun şirket türlerini belirleyin.

5. Firma faaliyetlerini doğrulayın: Kayıt bilgileri, ürün uzmanlığı ve erişilebilir ticari hareketleri değerlendirin.

6. Maliyet ve mevzuat hesabı yapın: Vergiler, lojistik, sigorta, uygunluk ve ödeme koşullarını toplam maliyete dahil edin.

7. Ticari iletişime geçin: Doğrulanmış adaylara ürününüze ve karşı tarafın ihtiyaçlarına uygun bir teklif sunun.

8. Sonuçları takip edin: Görüşmeleri, teklifleri, siparişleri ve tedarik performansını düzenli olarak değerlendirin.

Bu adımların her biri, ürün ve sektörün özelliklerine göre ayrıntılandırılmalıdır. Özellikle ilk kez Çin ile ticaret yapacak işletmeler için ürün uygunluğu, firma doğrulaması ve sözleşme koşulları kritik önemdedir.

Sık sorulan sorular

Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi ne kadar?

T.C. Dışişleri Bakanlığının yayımladığı verilere göre Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 52,9 milyar dolar olmuştur. Bu toplam, Türkiye’nin Çin’e ihracatı ile Çin’den yaptığı ithalatın toplamını ifade eder.

Türkiye Çin’den en çok hangi ürünleri ithal ediyor?

Öne çıkan ürün grupları arasında cep telefonları ve haberleşme cihazları, bilgisayarlar ve bilgi işlem ekipmanları, çeşitli makineler, elektrikli ekipmanlar ve sanayi ürünleri bulunmaktadır. Kesin sıralama ve ürün değerleri incelenen yıla ve kullanılan ürün sınıflandırmasına göre değişebilir.

Türkiye Çin’e hangi ürünleri ihraç ediyor?

Mermer ve traverten, çeşitli metal cevherleri ve konsantreleri, krom, bakır, kurşun, çinko ve bor ürünleri Türkiye’nin Çin’e ihracatında öne çıkan kalemler arasındadır. Bir işletmenin kendi ürünü için fırsat olup olmadığını belirlemek amacıyla ürün bazında ithalat verileri ve rakip tedarikçiler ayrıca incelenmelidir.

Çin’e ihracat yapmak için nereden başlamalıyım?

Öncelikle ürününüzün HS Code kodunu doğrulamalı, Çin’in ilgili üründeki ithalatını ve rakip tedarikçileri incelemeli, ardından ürününüzle uyumlu potansiyel alıcıları belirlemelisiniz. Ürün mevzuatı, gümrük koşulları, fiyat rekabeti ve lojistik maliyetleri de ihracat planına dahil edilmelidir.

Çin’de gerçek ithalatçı firmalar nasıl bulunur?

Sektörel kaynaklar, firma kayıtları, ticari veri tabanları ve erişilebilir sevkiyat veya gümrük verileri birlikte kullanılabilir. Bir firmanın ithalatçı olduğu iddiası, mümkün olduğunda güncel ve bağımsız kayıtlarla doğrulanmalıdır. Her veri kaynağının tüm firmaları veya sevkiyatları kapsamayabileceği unutulmamalıdır.

Çin’den güvenilir tedarikçi bulmanın en iyi yolu nedir?

Firmanın yasal varlığını, üretici veya aracı statüsünü, ürün uzmanlığını, kalite belgelerini ve ticari geçmişini araştırmak gerekir. Numune kontrolü, bağımsız denetim, açık sözleşme şartları ve uygun ödeme yöntemleri tedarik riskinin azaltılmasına yardımcı olur.

GTİP ile HS Code arasındaki fark nedir?

HS Code, uluslararası düzeyde kullanılan temel ürün sınıflandırma sistemidir. Türkiye’deki GTİP ise bu sistemi daha ayrıntılı ulusal tarife alt pozisyonlarıyla genişleterek kullanır ve 12 haneye kadar uzanır. Başka ülkelerin ulusal kodları farklı alt kırılımlara sahip olabileceğinden kod eşleştirmesi kontrol edilmelidir.

Türkiye–Çin ticaret verilerine nereden ulaşabilirim?

TÜİK, T.C. Ticaret Bakanlığı, T.C. Dışişleri Bakanlığı, Çin Gümrükler Genel İdaresi (GACC) ve UN Comtrade gibi kaynaklar ülke ve ürün düzeyindeki ticaret istatistiklerini araştırmak için kullanılabilir. Firma veya sevkiyat düzeyindeki veri ihtiyacında ise ilgili kaynağın kapsamı, güncelliği ve erişim koşulları ayrıca incelenmelidir.

Sonuç: Türkiye–Çin ticaretinde veriye dayalı hareket edin

Türkiye–Çin ticari ilişkileri, ithalatçılar ve ihracatçılar için geniş bir ticari alan sunmaktadır. 2025 yılında yaklaşık 52,9 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacmi, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkinin ölçeğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bu toplam rakam tek başına belirli bir ürünün kârlı olacağını veya belirli bir firmanın güvenilir bir ticari ortak olduğunu göstermez.

İşletmelerin daha sağlam kararlar alabilmesi için ülke düzeyindeki istatistikleri ürün bazlı analizlerle, potansiyel alıcı veya tedarikçi araştırmasıyla, mevzuat kontrolleriyle ve gerçek ticari ihtiyaçlarla birleştirmesi gerekir.

Çin’den ürün tedarik etmek veya Çin pazarına ihracat yapmak isteyen firmalar için en doğru başlangıç; ürününü tanımlamak, HS Code üzerinden pazarı araştırmak, doğru firmaları belirlemek ve ticari bilgileri doğrulamaktır. Bilvio gibi dış ticaret verileri üzerinden araştırma yapmayı sağlayan platformlar da bu sürecin daha sistematik yürütülmesine yardımcı olabilir.

Çin ile ticarette fırsatları değerlendirmek için yalnızca pazarın büyüklüğüne değil, doğru ürün, doğru firma ve doğrulanabilir ticari verilere odaklanın.

Yararlanılabilecek resmî kaynaklar

• T.C. Dışişleri Bakanlığı — Türkiye–Çin Halk Cumhuriyeti Ekonomik İlişkileri

• T.C. Ticaret Bakanlığı — Çin Halk Cumhuriyeti ülke profili ve pazar bilgileri

• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) — Dış ticaret istatistikleri

• Çin Gümrükler Genel İdaresi (GACC) — Çin dış ticaret verileri

• UN Comtrade — Uluslararası ürün ve ülke bazlı ticaret istatistikleri

• International Trade Centre (ITC) — Trade Map ve pazar analizi araçları